Samar Baldev Dhaliwal (Punjabi Poetry)

“ਮਾਇ ਨੇਮ ਇਜ਼ ਰੈੱਡ”

==============

ਬਾਲ-ਵਰੇਸੀਂ, ਉਹ,

ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ,

ਖੇਡਿਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ, ਪਰ,

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗਰਾਂ,

ਉਸਨੇ ਕਦੀ

ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਣ ਦੀ

ਨਹੀ ਸੋਚੀ।

 

ਗਭਰੇਟ-ਉਮਰੇ, ਉਹ,

ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਸਮਾਰਕਾਂ’ਤੇ,

ਗਿਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ, ਪਰ,

ਸਰਾਭੇ ਵਾਂਗ,

ਉਸਨੂੰ ਕਦੀ,

ਲਹੂ-ਭਿੱਜੀ ਮਿੱਟੀ, ਦਵਾਤੇ ਪਾ,

ਘਰ ਲੈ ਆਉਣ ਦੀ

ਨਹੀ ਸੁੱਝੀ।

 

ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ,

ਉਸਦੀ ਦਵਾਤ’ਚ,

(ਬਸ) ਸਿਆਹੀ ਹੀ ਰਹੀ,

ਨੀਲੇ, ਗੂੜ੍ਹੇ-ਨੀਲ਼ੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਿਆਹੀ।

ਤੇ ਤਾ-ਉਮਰ,

ਉਸਦੀ ਕਲਮ ਦੀ ਨੋਕੋਂ,

ਕੇਵਲ ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੱਖਰ ਹੀ,

ਜਨਮਦੇ ਰਹੇ।

 

ਪਰ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ,

ਖ਼ੌਰੇ, ਕੀ ਹਾਦਸਾ ਵਰਤਿਐ,

ਉਸਦੀ ਕਲਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਿ

ਰਾਤ ਦੇ ਗਹਿਰਾਉਂਦਿਆਂ ਹੀ,

ਫ਼ੁੰਕਾਰਦੇ ਸਾਜਸ਼ੀ ਹਨੇਰਿਆਂ ਵਿਚ,

ਉਸਦੇ ਪਾਏ ਅੱਖਰ, ਚਾਨਚੱਕ,

ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਨੇ,

ਤੇ ਤਮਾਮ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ੀ ਹੱਦਬੰਦੀਆਂ ਉਲੰਘ,

ਗੈਰ-ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਾਇਨੇ ਧਾਰਨ ਕਰ,

ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ਾਂ ਖਿਲਾਫ਼,

ਖੁੱਲੀ-ਬਗਾਵਤ ਦਾ

ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਨੇ।

 

ਇਸ ਬਗਾਵਤੀ ਉਨਮਾਦ’ਚ,

ਉਹਨਾਂ ਦਾ,

ਰੰਗ ਵੀ ਬਦਲਣ ਲੱਗਦੈ,

ਤੇ ਉਹ, ਨੀਲਿਓਂ

ਲਾਲ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਨੇ।

ਲਾਲ,

ਸੁਰਖ-ਲਾਲ,

ਬਿਲਕੁਲ, ਚਿਉਂਦੇ

ਲਹੂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ।

-ਸਮਰਬਲਦੇਵ ਧਾਲੀਵਾਲ